«Τα χαρτίαμ!!!» Μια επισταμένη μελέτη πάνω στις σύγχρονες μορφές άνοιας και παράνοιας της Πόντιας μάνας.

Μεγάλωσε και η μαμά κι ήρθε η ώρα της να πέσει και φυσικά μας προέκυψε άνοια καθότι με τη Μαυροθαλασσίτικη κράση της  δεν μπορούσε ούτε κι ο Θεός να τα βάνει.  Στα ογδονταφεύγα της,  κοντά ενενήντα  πια, θυμάται με απόλυτη διαύγεια και καθαρότητα κάθε δευτερόλεπτο της ζωής που έζησε και κοντεύει να στείλει στο τρελλάδικο όλους εμάς που η Άνοια και το Αλτσχάιμερ ήταν συμβιβασμένα στο νου μας με την απώλεια Μνήμης. Αντιθέτως, από δαύτην μια χαρά τα πάει, ενώ εμείς έχουμε λαιστί «σφυρίξει» ακούγοντας για χιλιοστή ίσως φορά όλη την παιδική της ηλικία και πως ο θείος ο Ηλίας ήταν ο εξυπνότερος και ομορφότερος τη χωρί ενώ ο θείος ο Θέμιστος, ο πιο προκομένος και σκοινί κορδόνι με τα καλύτερα πάμε έτσι πίσω στο σόι γενεές  δεκατέσσερες. Εκεί κοιμόμαστε συνήθως και συνεχίζει μοναχή της και με την προ Χριστού εποχή.

Οι γιατροί μας έδωσαν τα λεγόμενα χάπια Μνήμης τα οποία και φυσικά διακόψαμε με την πάροδο από τη λήψη τους, περίπου, ενός έτους, αφού η βασική της Μνήμη ήταν μία χαρά στην ουσία. Μας είπαν πως στη γεροντική άνοια η προσωρινή Μνήμη πλήττεται  κι εκεί συνίσταται η βοήθεια των φαρμάκων αλλά κι αυτόν τον Μύθο τον κατέρριψε η Πόντια μάνα.  Μια χαρά θυμάται να σχολιάσει το πότε μπαίνουμε και το πότε βγαίνουμε από το σπίτι αλλά και να μας μεταφέρει με κάθε λεπτομέρεια το βράδυ, την συζήτηση που χε με τη γειτόνισσα το πρωί στο μπαλκόνι. Κατά τα άλλα έχει Άνοια…

Αυτό που παρατηρήσαμε οι οικείοι ήταν πως έχει υπάρξει όντως μια μεταβολή στην διαδικασία ενθύμησης αλλά η όποια δυσλειτουργία της έχει να κάμει με συναισθηματικές εντάσεις , σχετιζόμενες με βαθύτερους φόβους της κι  απόρροια των εντάσεων τούτων είναι οι όποιες δυσλειτουργίες της Μνήμης. Για να γίνει τούτο κατανοητό στον επιστήμονα του Μέλλοντος που θα αποφασίσει να ερευνήσει την Άνοια στους Ποντιακούς πληθυσμούς, παραθέτω το παράδειγμα με  «τα χαρτία».

Τα «χαρτία» δεν είναι τίποτε άλλο παρά  τα δημόσια εκείνα έγγραφα που πιστοποιούν την ύπαρξη της μητέρας καθώς και τις επίσημες συναλλαγές της με την κοινωνία και το Ελληνικό Δημόσιο. Σε απλά Ελληνικά, η ταυτότητα της, το βιβλιάριο υγείας της, το συμβόλαιο Αντιπαροχής  του σπιτιού της και ο 657ος λογαριασμός της ΔΕΗ της.  Με όλο τούτο το χαρτομάνι η μαμά έχει πρόβλημα. Φοβούμενη μην χάσει κάτι από αυτά, ή ξεχάσει να δρομολογήσει την πληρωμή τους ή άλλη απαίτηση που από αυτά απορρέει, θέλει να τα τσεκάρει όλη την ώρα. « Έχασα την ταυτότητάμ», μονολογεί σε κατάσταση πανικού με την ταυτότητα στο χέρι  κι ανακουφίζεται βαθύτατα άμα κάποιος της την δείξει. Αν όχι ,έχει ντυθεί και έχει στηθεί στο χωλ για να την πάμε να βγάλει καινούργια.  (Και η αλήθεια είναι πως μέχρι να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει. αλλάξαμε περίπου 4 ταυτότητες και τα φώτα στο υπάλληλο –αστυνομικό)

Όντας ένας πολύ δυνατός άνθρωπος που έζησε κι επιβίωσε σε πολύ δύσκολα χρόνια και κάτω από συνθήκες μεγάλης ταλαιπώριας, ο φόβος τούτος φαντάζει παιδαριώδης. Ψάχνοντας τον Δαίδαλό της Ποντιακής της ψυχής τη βρήκαμε να κάθεται παιδί ακόμη καθ να κλαίει την ημέρα  που η μητέρα της αποφάσισε πως πρέπει να σταματήσει το σχολείο και να μείνει στο σπίτι να τη βοηθά, μιας τα κορίτσια καμιά δουλειά δεν είχαν να συναναστρέφονται με αγόρια.

Για αυτήν το σχολείο αποτελούσε όπως και για τα αδέλφια της εφαλτήριο ζωής, που από εκεί ορμώμενοι θα ξέφευγαν από την φτώχεια και τη μιζέρια του χωριού . Κι όταν το όνειρο έσβησε έμεινε η υποβάθμιση του εαυτού σε άχρηστο κι άγραμματο και η ανάγκη να κρέμεται από τον πάσα μορφωμένο για απλές της ζωής συναλλαγές . Έτσι το χαρτί θεοποιήθηκε , έγινε κάτι το σπουδαίο και  τρανό στα μάτιά της και ζούσε διαρκώς με το φόβο του…. Μην το χάσει, μην ξεχάσει κάτι που έπρεπε να κάμει σε σχέση με αυτό , μην της το κλέψουν… Έτσι συνήθιζε να παραχώνει τα «χαρτία» στα πιο απίθανα μέρη, κάτω από το χαλί, πίσω από το κάδρο, κάτω από το στρώμα…

Κατά  την εφηβεία μου ήτο σύνηθες το φαινόμενο η μαμά σε κρίση πανικού να ψάχνει την ταυτότητα της και να τη βρίσκουμε τυλιγμένη μέσα σε 7 πανιά κι αυτά δεμένα με 7 σκοινιά μέσα στο τάπερ  του καρπουζιού. Και καλά αν ήταν Καλοκαίρι… όλο και κάποιος θα το χρησιμοποιούσε και θα την έβλεπε. Άμα την έχανε όμως Χειμώνα έβγαινε όλο το σπίτι στο μπαλκόνι μέχρι να την εβρούμε.

Και τότε αυτή το βγαζε αυτή το βάζε το σπίτι μέσα..Τώρα ο κλήρος πέφτει στο γενναίο κι εγώ ουδόλως  χαρά έχω μέσα στο καταχείμωνο να ξεκινώ μετακόμιση. Την λύση την έδωσε ένα παλιό κουτί, από αυτά τα ξύλινα επίπεδα κουτιά που όλες είχαμε στα σπίτια μας για να βάζουν οι μαμάδες τα χρυσαφικά τους και κλείδωνε με ένα μικρό λουκετάκι μπροστά. Το  θυμήθηκα, το  έψαξα και το ανακάλυψα χωμένο στην ντουλάπα της και φυσικά της δικής μου μαμάς το κουτί δεν είχε μέσα τα χρυσαφικά της, τα οποία δεν είναι η ώρα να αποκαλυφθεί που έβρισκε και τα έκρυβε αυτό το Ποντιακό μυαλό, αλλά χαρτούρα  πέντε γενεών πίσω.  Της το ζωγράφισα και με λουλούδια γιατί μια αδυναμία στα τσιτσακλία από φορέματα μέχρι σεντόνια, από ανέκαθεν την είχε και της το χω στο δωμάτιο της.

Έτσι τώρα πια με το που σηκώνεται πρώτα πηγαίνει στο κασελάκι της, πιστοποιεί την ύπαρξη των χαρτιών της σε καλή κατάσταση και μετά  κι αφού φάει με την ησυχία της το πρωινό της, ξεκινά να τα ψάχνει και να ανησυχεί γι αυτά. 🙂

Λ.Σαββίδου

About Στάλα στη μνήμη

Ό,τι παρήλθε, πέρασε και δεν ξαναγυρίζει. Μ' αν είχε λάμψη δυνατή και πάλι θα φωτίζει. Κ. Καραθεοδωρή View all posts by Στάλα στη μνήμη

One response to “«Τα χαρτίαμ!!!» Μια επισταμένη μελέτη πάνω στις σύγχρονες μορφές άνοιας και παράνοιας της Πόντιας μάνας.

  • Martha Tompoulidou

    Βρέθηκα εντελώς τυχαία στη σελίδα αυτή, ψάχνοντας λικέρ ρόδι στο διαδίκτυο, άκουσον άκουσον! Και με έκπληξή μου διάβαζα και δεν μπορούσα να ξεκολλήσω. Είμαι κι εγώ Πόντια απ’ τη μεριά του μπαμπά μου, αλλά μόνο πρόσφατα βρίσκομαι να συνανστρέφομαι ανθρώπους του Πόντου και να ξανβρίσκω τις ρίζες μου. Μ’αρέσει πάρα πολύ η γραφή σου και θα’θελα πραγματικά να επικοινωνήσω με κάποιο τρόπο μαζί σου κι εγώ και μια περήφανη φιλη Πόντια με εξαιρετική επίσης γραφή και χιούμορ. Αν έχεις διάθεση, γράψε μου. Θα χαρώ πάρα πολύ!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: